SỐ LƯỢT TRUY CẬP

0
6
5
3
2
7
7
Tin tổng hợp Thứ Hai, 19/03/2018, 09:50

Một số đặc điểm của gia đình ở Bạc Liêu hiện nay

Cùng với sự chuyển biến mạnh mẽ đời sống kinh tế – xã hội của đất nước, gia đình ở Bạc Liêu trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH có những thay đổi lớn. Hiện đại hóa đang là xu thế vận động của gia đình Việt Nam nói chung, gia đình ở Bạc Liêu nói riêng; xu thế ấy diễn ra đồng thời với sự tiếp nhận những nhân tố mới, hiện đại và bảo lưu những giá trị của gia đình truyền thống Việt Nam.

 
Ảnh: ST

Giống như những tỉnh, thành khác trên cả nước, đặc điểm gia đình ở Bạc Liêu vừa có nét chung của gia đình Việt Nam vừa có nét đặc thù của riêng Bạc Liêu. Vì vậy, khi nghiên cứu đặc điểm gia đình ở Bạc Liêu cần xem xét trên nhiều chiều cạnh, tiếp cận trên quan điểm phát triển, phù hợp sự đa diện vận động, biến đổi, cơ cấu, qui mô, chức năng, tính chất của gia đình. Theo đó, có thể phác họa diện mạo của các gia đình ở Bạc Liêu như sau:

            Bạc Liêu là nơi hội tụ của nhiều dân tộc sinh sống, trong đó có 3 dân tộc đông dân nhất là Kinh, Hoa, Khmer. Mỗi dân tộc có những tập quán khác nhau do ảnh hưởng từ truyền thống ngàn xưa để lại.

Gia đình người Hoa còn ảnh hưởng khá nặng nề tư tưởng Nho giáo phong kiến “Trọng nam khinh nữ”, lễ giáo, gia phong nghiêm khắc, làm cho mối quan hệ gia đình khá bền chặt ‘Trên kính, dưới nhường”, gia đình rất thuận hòa êm ấm. Khác với người Kinh và người Khmer, gia đình người Hoa luôn gắn với nghề thương mại buôn bán với phương châm: “Bán buôn nho nhỏ thành gia thất, làm công tài khéo sống qua ngày”. Vì vậy, hầu hết gia đình người Hoa đều tập trung ở thị xã, thị trấn và những khu dân cư đông đúc. Nhịp sống chủ yếu là mậu dịch, hoạt động kinh tế, thương mại như một lực hấp dẫn, một dòng chảy chủ đạo trong đời sống của người Hoa. Do cố gắng làm ăn nên hầu hết gia đình người Hoa có điều kiện kinh tế khá giả, đời sống vật chất khá cao.

Người Khmer tập trung sinh sống trên các vùng đất cao, tập trung thành từng cụm gọi là phum, sóc,.. xa các trung tâm đô thị lớn của tỉnh. Trong quan niệm của người Khmer sống ở “chùa” chết cũng gửi vào “chùa”. Vì chùa không chỉ là nơi thờ tự, trau dồi đạo đức mà còn là trường đào tạo văn hóa và nghề nghiệp. Vai trò của nhà sư ảnh hưởng rất lớn đến họ và tương lai con em. Khác với gia đình người Hoa, con trai trong gia đình người Khmer trước khi lập gia đình riêng phải vào chùa tu ít nhất 3 năm để báo hiếu cha mẹ. Đa số gia đình người Khmer thường đông con, cuộc sống khó khăn phải thường xuyên đi làm thuê, con cháu ít được học hành đầy đủ, không có điều kiện hưởng thụ đầy đủ giá trị vật chất và tinh thần như các dân tộc khác. Họ vẫn còn giữ nhiều phong tục tập quán; tâm lý khá phổ biến là hướng về “An bần, lạc đạo” yên phận với hoàn cảnh, ít chú ý đến cạnh tranh lành mạnh để phát triển.

            Gia đình người Kinh chiếm số đông trong dân cư, đa phần họ đều chăm chỉ làm ăn, biết tính toán trong kinh tế để có tích lũy, ổn định cuộc sống gia đình, quan tâm đến việc hưởng thụ vật chất, tinh thần của mọi thành viên. Do cư trú đan xen nên có sự giao thoa văn hóa giữa người Hoa và người Khmer trong sinh hoạt cộng đồng như: ngôn ngữ, lễ hội, phong tục… Do chịu ảnh hưởng phong tục, tập quán vùng miền, đã từng có giai thoại “Công tử Bạc Liêu” sống rất phóng khoáng, tiêu xài phóng túng. Ở đây thiên nhiên ưu đãi nhiều của cải sản vật, sinh ra thói quen trong một số gia đình hưởng thụ “của trời cho” không chú ý tích cóp để ổn định đời sống lâu dài, một ít trong số họ vẫn còn quan niệm “sống ngày nào hay ngày nấy”.

            Nhìn chung, các gia đình ở Bạc Liêu thường theo xu hướng cơ cấu gia đình hạt nhân, chỉ có số gia đình ngay trung tâm thành phố Bạc Liêu do thiếu đất làm nhà họ mới sống gia  đình “Tam đại đồng đường” hoặc “Tứ đại đồng đường”, đặc biệt là gia đình người Hoa. Trong cơ chế thị trường ai cũng phải năng động vươn lên, nên các bậc cha mẹ luôn muốn con ra ở riêng khi lập gia đình để thuận lợi hơn cho việc tạo lập cuộc sống mới. Điều đó cho thấy gia đình ở Bạc Liêu đang đi vào mô hình hiện đại, nhỏ gọn, độc lập, tự chủ, phù hợp với xu hướng phát triển của xã hội. Ở đó, đôi vợ chồng toàn quyền quyết định cuộc sống, phát huy tính năng động của gia đình trẻ. Song, xu hướng gìn giữ truyền thống vẫn được tiếp tục tôn trọng, đó là nhu cầu đùm bọc, thương yêu lẫn nhau giữa các thế hệ, sự hỗ trợ cho nhau về tinh thần và vật chất.

            Qui mô gia đình ở Bạc Liêu còn lớn, theo truyền thống ở Bạc Liêu thường có nhiều thế hệ, theo các nhà nghiên cứu thì số người trung bình trong mỗi gia đình thường trên 10 người nhưng hiện nay số gia đình từ 4 đến 5 người là phổ biến và chiếm trên 52,75%. (Một số gia đình người Khmer thì nhiều hơn). Như  vậy, số người trung bình trong các gia đình ở Bạc Liêu hiện nay chỉ bằng một nửa so với trước đây. Vì vậy, hiện nay gắn liền với yêu cầu giảm tỷ lệ sinh và nâng cao chất lượng cuộc sống, các gia đình đã quan tâm đến việc chăm sóc, nuôi dưỡng con cái một cách toàn diện hơn; thực hiện sinh đẻ có kế hoạch đủ số con tạo điều kiện cho các thành viên trong gia đình được đầy đủ cả về vật chất lẫn tinh thần.

             Về quan hệ hôn nhân: hôn nhân và gia đình đang được mọi người hết sức coi trọng, người dân đã được nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của hôn nhân trước khi đi đến quyết định kết hôn. Mô hình hôn nhân cũng có sự thay đổi, tự nguyện và dân chủ có xu hướng gia tăng, đúng luật định, nhất là ở tầng lớp có trình độ học vấn cao.

Thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH làm cho xu hướng hôn nhân và gia đình thay đổi nhanh chóng. Đời sống hôn nhân – gia đình liên quan đến nhiều lĩnh vực trong đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa… không chỉ với mục đích xây dựng cuộc sống lứa đôi mà còn bởi lí do kinh tế. Hiện trạng kết hôn với người Đài Loan và Hàn Quốc thời gian qua có xu hướng gia tăng. Hiện tượng “Lấy chồng ngoại” diễn ra dưới nhiều hình thức: môi giới, dụ dỗ, lừa lọc… Mục đích của các cô gái lấy chồng trong tình cảnh này không hoàn toàn xuất phát từ tình yêu mà phần nhiều vì lý do kinh tế, mong giúp gia đình thoát khỏi cuộc sống khó khăn, nhưng thực tế cũng không tránh khỏi sự đổ vỡ.

           Mức sống và thu nhập giữa các gia đình cũng có sự chênh lệch lớn, đặc biệt là giữa các gia đình nông thôn với nhau. Do thời gian qua tỉnh có chủ trương chuyển đổi cây trồng, vật nuôi nên một số nơi diện tích đất trồng lúa bị thu hẹp, đất nuôi trồng thủy sản được mở rộng. Bạc Liêu “thay da đổi thịt” rất nhiều, nhà nhà nuôi tôm, người người nuôi tôm. Cũng từ con tôm không ít gia đình nhanh chóng giàu có, nhưng cũng không ít gia đình tan cửa nát nhà thậm chí có gia đình phải bỏ xứ tha hương. Bởi tính cách “Công tử Bạc Liêu” còn ảnh hưởng nên một số người dân mạo hiểm dốc hết tài sản vào nuôi tôm với hi vọng đổi đời với quan niệm “được ăn cả, ngã về không” đến khi thất bại thì nối khổ thống trị các gia đình và nỗi khổ đè lên vai người phụ nữ với tư cách người vợ, người mẹ trong gia đình.

            Như vậy, gia đình Bạc liêu mang đặc trưng tổng quát của mô hình thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH. So với khu vực miền Tây Nam Bộ thì gia đình Bạc Liêu vừa có nét chung vừa có nét đặc thù. Hiện nay, phong trào xây dựng gia đình văn hóa lan tỏa rộng khắp trong toàn tỉnh. Với đặc điểm của gia đình Bạc Liêu hiện nay đòi hỏi mỗi người phụ nữ nơi đây cần phát huy thế mạnh cá nhân xây dựng gia đình mình đạt chuẩn “Gia đình văn hoá” góp phần vào việc phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội tỉnh nhà, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu CNH, HĐH đất nước./.

ThS Lê Cẩm Lệ

Phó Trưởng khoa Dân vận


Số lượt người xem: 256 Bản inQuay lại
Xem theo ngày Xem theo ngày