Liên kết web
Thăm dò
Thống kê truy cập

null Nâng cao chất lượng thảo luận phần I.2 (Những vấn đề cơ bản của Tư tưởng Hồ Chí Minh), cho lớp Trung cấp lý luận Chính trị - Hành chính hệ tập trung (lớp A) tại Trường Chính trị Châu Văn Đặng tỉnh Bạc Liêu

Tin tổng hợp
Thứ tư, 15/07/2020, 09:58
Màu chữ Cỡ chữ
Nâng cao chất lượng thảo luận phần I.2 (Những vấn đề cơ bản của Tư tưởng Hồ Chí Minh), cho lớp Trung cấp lý luận Chính trị - Hành chính hệ tập trung (lớp A) tại Trường Chính trị Châu Văn Đặng tỉnh Bạc Liêu

 Về hình thức thảo luận, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh chủ trương: giảng viên chủ trì thảo luận theo lớp do trường bố trí với quy mô phù hợp, đảm bảo cho tất cả học viên đều có cơ hội được tham gia phát biểu thảo luận. Nội dung thảo luận cần hướng vào kiến thức cơ bản của phần học, đặc biệt lưu ý việc liên hệ thực tiễn địa phương, đơn vị, đất nước.

 

          Như vậy, tổ chức tốt các giờ thảo luận chính là góp phần đổi mới và nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập các môn khoa học Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Bàn về vai trò của thảo luận, tự học trong công tác huấn luyện, đào tạo cán bộ, sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: Lấy tự học làm cốt, phải nâng cao và hướng dẫn việc tự học, phải biết tự động học tập. Tự học và thảo luận có vai trò rất quan trọng trong quá trình nắm vững và vận dụng những tri thức vào cuộc sống. Dạy học phần I.2 (Những vấn đề cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh), trước hết phải quán triệt quan điểm của Người về vai trò của tự học, tự giáo dục và thảo luận.

          Trong xã hội phát triển hiện nay, việc tiếp nhận thông tin không còn một chiều như trước đây mà trở nên đa dạng và phong phú, người giảng viên không phải là kênh duy nhất trong việc cung cấp kiến thức. Vì vậy, giảng viên không thể nhồi nhét thật nhiều kiến thức cho học viên mà vấn đề quan trọng hơn là hướng dẫn học viên cách lựa chọn và tiếp nhận thông tin phù hợp. Đối với phần học I.2, hoạt động thảo luận có ý nghĩa rất quan trọng, bởi hiện nay ngoài tri thức phần học được cung cấp trong hệ thống nhà trường, học viên còn được tiếp cận với hệ thống thông tin rất đa dạng, phong phú về tiểu sử, sự nghiệp, nội dung tư tưởng, đạo đức, phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh ở trong các loại giáo trình, các tài liệu tham khảo khác. Đặc biệt, từ khi Bộ Chính trị (khóa X) đã ban hành Chỉ thị 06-CT/TW, ngày 07-11-2006 về tổ chức cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” và Chỉ thị 03–CT/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; Chỉ thị 05 của Bộ Chính trị ngày 15/5/2016, Chỉ thị 06 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy ngày 6/7/2016 về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” thì học viên lại có điều kiện tiếp thu, nghiên cứu sâu hơn về cuộc đời, sự nghiệp và tấm gương đạo đức cao đẹp của Người. Vì vậy, dạy học phần I.2 - Những vấn đề cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh, theo phương pháp truyền thống bộc lộ nhiều hạn chế.

          Thảo luận chính là một hình thức để khắc phục hạn chế của phương pháp dạy học truyền thống. Thông qua các buổi thảo luận học viên có điều kiện, môi trường để thể hiện sự hiểu biết, rèn luyện phong cách, diễn đạt, năng lực đánh giá vấn đề cũng như việc thực hành ứng xử các chuẩn mực đạo đức theo tấm gương của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Quá trình chuẩn bị nội dung thảo luận học viên phải nghiên cứu, giáo trình, tài liệu tham khảo và bài giảng, tìm tư liệu và xử lý thông tin trước khi đưa nội dung ra trước tập thể lớp, quá trình này làm cho học viên không những nắm được kiến thức cơ bản mà còn mở rộng và nâng cao sự hiểu biết về nội dung tri thức của phần học. Tổ chức thảo luận là cơ hội để học viên trình bày chính kiến, học hỏi lẫn nhau, cùng nhau đối thoại để giải quyết một vấn đề lý luận hoặc thực tiễn đặt ra. Như vậy, thảo luận sẽ nâng cao năng lực tự học, rèn luyện cho học viên kỹ năng trình bày vấn đề khoa học, góp phần nâng cao bản lĩnh chính trị của mình.

 Để tổ chức tốt, đạt hiệu quả mục tiêu đề ra của buổi thảo luận đòi hỏi giảng viên phải thường xuyên tự học, tự nghiên cứu nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm, khả năng am hiểu lý luận và thực tiễn,… để phục vụ cho công tác giảng dạy. Trong phương pháp tổ chức thảo luận, người học - đối tượng của hoạt động “dạy”, đồng thời là chủ thể của hoạt động “học” - được cuốn hút, tham gia vào các hoạt động học tập do giảng viên tổ chức và chỉ đạo. Thông qua hình thức này học viên sẽ củng cố thêm hệ thống tri thức cũng như tự mình tìm kiếm vấn đề và các phương án giải quyết trong thực tiễn.

 Hình thức thảo luận phát huy tính tự tin, tích cực, chủ động, sáng tạo của học viên không có nghĩa là vai trò của người thầy sẽ lu mờ, trái lại để thực sự đóng vai trò là người tổ chức thực hiện, hướng dẫn học viên trong hoạt động học tập vai trò của người giảng viên phải được nâng cao, có như vậy mới thực sự là người định hướng hoạt động học tập của học viên.

 Mục tiêu của buổi thảo luận phải đảm bảo mục tiêu của bài giảng lý thuyết trên lớp và mục tiêu cụ thể của quá trình khắc sâu kiến thức, rèn luyện kỹ năng diễn đạt, đánh gia, tổng kết cho học viên. Quá trình rèn luyện kỹ năng tùy thuộc vào yêu cầu của bài học và trình độ của học viên, giảng viên đề ra những nhiệm vụ cụ thể trong từng giờ và toàn bộ buổi  thảo luận theo các bước như sau:

 Bước 1: xác định nội dung thảo luận

 Trên cơ sở nội dung theo chương trình khung Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh ban hành, giảng viên lựa chọn các nội dung để học viên chuẩn bị bằng cách đặt ra câu hỏi, hoặc các chủ đề nằm trong nội dung phần học. Các nội dung thảo luận phải đảm bảo nội dung tri thức của phần học, phù hợp với đối tượng học viên là loại hình đào tạo lý luận chính trị - hành chính hệ tấp trung và gắn liền với thực tiễn đơn vi, cơ sở và địa phương nơi học viên đang công tác.

 Đối với phần học Những vấn đề cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh ở Trường Chính trị giảng viên có thể xác định các nội dung sau:

Nội dung thứ 1: trình bày khái niệm, nguồn gốc ra đời tư tưởng Hồ Chí Minh. Theo đồng chí, trong các nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh, nguồn gốc nào đóng vai trò quan trọng nhất. Vì sao?

          Nội dung thứ 2: phân tích nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội. Ý nghĩa của tư tưởng trên trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa hiện nay ở nước ta.

          Nội dung thứ 3: phân tích nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về Đại đoàn kết dân tộc. Liên hệ việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh đại đoàn kết dân tộc để xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu trong giai đoạn hiện nay?

          Nội dung thứ 4: phân tích nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân, vì dân; nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Liên hệ việc vận dụng nội dung tư tưởng trên trong việc xây dựng chính quyền ở cơ sở nơi đồng chí công tác.

          Nội dung thứ 5: phân tích những yêu cầu cơ bản đối với cán bộ theo tư tưởng Hồ Chí Minh. Theo đồng chí, cần làm gì để làm tốt công tác cán bộ trong giai đoạn hiện nay.

 Bước 2: tổ chức thực hiện  thảo luận

Thứ nhất, giảng viên tiến hành phân nhóm và giao nhiệm vụ cho từng nhóm

 Mỗi nội dung có thể được thảo luận trong một tiết học. Trong mỗi câu hỏi có thể chứa nhiều nội dung, trên cơ sở nội dung câu hỏi giảng viên sẽ phân chia thành các nhóm khác nhau. Việc phân chia nhóm chủ yếu theo chỗ ngồi, hoặc các tổ của học viên, quy mô nhóm phụ thuộc vào sĩ số lớp học và nội dung câu hỏi thảo luận chứa ít hay nhiều vấn đề, làm sao cho mỗi học viên trong nhóm thảo luận đều được phân công và có trách nhiệm ở trong nhóm.

Ví dụ: để thảo luận nội dung thứ 1: trình bày khái niệm, nguồn gốc tư tưởng Hồ Chí Minh. Theo đồng chí, trong các nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh, nguồn gốc nào đóng vai trò quan trọng nhất. Vì sao?

Giảng viên chia lớp thành 2 nhóm với 2 nội dung cụ thể:

Nhóm 1: trình bày khái niệm, nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh.

Nhóm 2: trong các nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh, nguồn gốc nào đóng vai trò quan trọng nhất. Vì sao?

Mỗi nhóm sẽ có 5 đến 10 phút chuẩn bị nội dung trình bày.

Thứ hai, tiến trình thực hiện

Báo cáo nội dung vấn đề thảo luận: giảng viên yêu cầu học viên trong nhóm trình bày những yêu cầu của nội dung câu hỏi. Các thành viên trong nhóm bổ sung để hoàn chỉnh nội dung trả lời.

Thảo luận: sau khi nhóm báo cáo đã trình bày hoàn chỉnh nội dung, nhóm nghe báo cáo sẽ chuẩn bị các câu hỏi để chất vấn, yêu cầu làm rõ một số vấn đề trong nội dung báo cáo hoặc đưa ra tình huống giả định,… cho nhóm báo cáo; nhóm báo cáo có trách nhiệm trả lời các vấn đề trong nội dung bài học. Đây là một hoạt động rất sôi nổi, tạo nên không khí thoải mái trong lớp học cũng như tính cạnh tranh trong học tập, tạo ra một động lực lớn trong quá trình tiếp nhận tri thức.

Ví dụ: khi thảo luận (nhóm 2): trong các nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh, nguồn gốc nào đóng vai trò quan trọng nhất. Vì sao? Học viên thường có hai quan điểm khác nhau:

Quan điểm thứ nhất: cho rằng, chính nhân tố chủ quan Hồ Chí Minh với khả năng tư duy và trí tuệ cùng với phẩm chất đạo đức và năng lực hoạt động thực tiễn đã giúp Người đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, khám phá ra lý luận cách mạng thuộc địa trong thời đại mới, trên cơ sở đó xây dựng một hệ thống quan điểm lý luận toàn diện, sâu sắc và sáng tạo về cách mạng Việt Nam, kiên trì chân lý và định ra các quyết sách đúng đắn, sáng tạo để đưa cách mạng đến thắng lợi.

Quan điểm thứ hai: cho rằng, chủ nghĩa Mác - Lênin là nguồn gốc mang tính quyết định đến quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh.

   Trong quá trình các nhóm thảo luận giảng viên có thể đưa ra những câu hỏi để hướng học viên vào những vấn đề trọng tâm của bài học, của nội dung thảo luận hoặc đưa họ vào các tình huống có vấn đề để giải quyết, làm sao để học viên phát huy tính mạnh dạn, sự đối thoại và trao đổi với nhau, khuyến khích học viên tìm kiếm, nắm bắt tri thức một cách chủ động, sáng tạo.

Bước 3: tổng kết

Giảng viên đưa ra hệ thống kiến thức chuẩn cho những tranh luận và ý kiến phát biểu của học viên. Trên cơ sở ví dụ trên, giảng viên khẳng định tính đúng đắn của quan điểm cho rằng "chủ nghĩa Mác-Lênin chính là cơ sở quyết định đến quá trình hình thành và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh". Vì chủ nghĩa Mác-Lênin là cơ sở thế giới quan và phương pháp luận của tư tưởng Hồ Chí Minh, Người đã tiếp thu lý luận của Mác-Lênin theo phương pháp mácxít, nắm lấy cái tinh thần, cái bản chất. Người vận dụng lập trường, quan điểm, phương pháp biện chứng của chủ nghĩa Mác-Lênin để giải quyết những vấn đề thực tiễn của cách mạng Việt Nam. Chính vì vậy, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủ nghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin.

Độc lập cho đất nước, hạnh phúc cho Nhân dân không chỉ là nguyện vọng của Chủ tịch Hồ Chí Minh mà đó là nguyện vọng của toàn thể Nhân dân Việt Nam lúc bấy giờ. Vì vậy, lựa chọn con đường đi lên chủ nghĩa xã hội là một sự lựa chọn phù hợp với sự phát triển khách quan của thời đại và nguyện vọng của dân tộc Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận thức được quy luật tất yếu khách quan của lịch sử, Người đã vận dụng sáng tạo vào điều kiện hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam, từng bước đưa cách mạng Việt Nam đến thắng lợi.

Giảng viên nhận xét kết quả báo cáo, trả lời câu hỏi, đưa ra tình huống của các nhóm.

Giảng viên đánh giá và tổng kết hoạt động của học viên trong giờ thảo luận làm cơ sở để đánh giá rèn luyện cuối năm.

Nói tóm lại giờ thảo luận chỉ phát huy hiệu quả khi tất cả học viên đều tham gia vào tiến trình chung của giờ học. Vì vậy, việc chuẩn bị các yêu cầu của giờ học là rất cần thiết, đây chính là nền tảng quan trọng nhất để tổ chức thảo luận thành công. Để đảm bảo cho học viên được tham gia trình bày, tranh luận trong giờ thảo luận, sĩ số của mỗi lớp thảo luận không quá đông học viên. Nội dung thảo luận gồm rất nhiều vấn đề, trong khi thời gian dành cho hoạt động lại có hạn, vì thế giảng viên phải thực sự giữ thế chủ động trong quá trình điều hành. Trong quá trình thảo luận học viên sẽ trình bày chủ đề có tính ngẫu hứng nhất định theo cách hiểu của mình, có thể sẽ xuất hiện những vấn đề, những luận điểm không phù hợp với chủ đề của buổi thảo luận, hoặc xuất hiện những tranh luận giữa các nhóm học viên. Đây chính là thời điểm thể hiện vai trò quan trọng của người thầy trong việc định hướng hoạt động nhận thức của học viên. Để đáp ứng được yêu cầu đó đòi hỏi giảng viên phải nâng cao năng lực sư phạm, thường xuyên bồi dưỡng về kiến thức lý luận và thực tiễn./.

                                                   ThS Nguyễn Tiến Phước – Phó trưởng Khoa xây dựng Đảng

Số lượt xem: 57

Dịch vụ công Quốc gia Hệ thống văn bản của tỉnh CSDL hộ kinh doanh Thư điện tử công vụ Một cửa điện tử
© TRƯỜNG CHÍNH TRỊ CHÂU VĂN ĐẶNG TỈNH BẠC LIÊU
Địa chỉ: Số 7, Đường Nguyễn Tất Thành, phường 1, thành phố Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu
Điện thoại: 0781. 3823965 Fax: 0781. 3829654